Telif Haklarına Dikkat!

Bu içerik birçok kişinin başını ağrıtmış olan telif hakları ile ilgili olacak. Mühim bir mesele olduğu için kulaklarınızı ve gözlerinizi dört açmanızda fayda var. O halde başlayalım.

Bir hevesle kendine web sitesi açan, blog açan acemi site sahiplerinin sitelerinde kullandıkları görsellere hiç dikkat etmediğini gözlemliyorum. Sitelerine görsel ekleyecekleri zaman direkt arama motorunun görseller kısmında arama yapıp hoşuna giden görseli sitelerine ekliyorlar.

Türkçe içerikle para kazanmanın oldukça zor olduğu bir süreçte bu site sahipleri para kazanmadıkları halde sitelerindeki görsellerden dolayı yüklü miktarda para cezalarına tabi tutulabiliyorlar. O yüzden başlıkta da dediğim gibi telif haklarına aman dikkat.

İlk önce size telifsiz görsellere nasıl ulaşabileceğinizi anlatayım dilerseniz.

Ücretsiz telifsiz görsel siteleri

Ücretsiz olarak telifsiz görsel sağlayan siteler içinde ben en çok Pexels, Unsplash ve Pixabay‘ı kullanıyorum. Bu sitelerdeki görselleri içiniz rahat bir şekilde sitelerinizde veyahut başka oluşumlarınızda kullanabilirsiniz.

Görsel arama kısmına görselini bulmak istediğiniz kelimenin İngilizcesini yazarsanız daha çok verim alabilirsiniz.

Bu sitelerdeki içerikler ücretsiz oldukları için pek de nitelikli olduklarını söyleyemeyiz. Hem pek çarpıcı değiller hem de aynı görselleri birçok kişinin kullanıyor oluşundan dolayı özgün değiller.

Eğer ortaya biraz daha nitelikli bir içerik koymak istiyorsanız ya fotoğrafları Adobe Photoshop gibi programlar vasıtası ile özgünleştireceksiniz, ya kendi görselinizi kendiniz oluşturacaksınız ya da Shutterstock üzerinden stok görsel satın alacaksınız.

Karikatürcü telif fırsatçıları

Google’de karikatür telif davası diye küçük çaplı bir arama yaparsanız bazı isimlerin birçok kişiye yüklü telif davaları açtığını görebilirsiniz.

Bu tür insanlar bu işi meslek haline getirmiş vaziyetteler. Pusuda beklerler ve siz onların ‘eserlerini’ sitenizde paylaştığınızda, aslında çizer için reklam yapmış olsanız dahi size telif davası açarlar.

O yüzden bilhassa ülkemizdeki bu tür fırsatçıların ekmeğine yağ sürmemek için bu tür eserleri sitelerinizde paylaşmayın.

telif hakları

Film/Dizi Telifleri

İnternette gördüğünüz film ve dizi sitelerinin hemen hemen hepsi illegaldir. Çünkü bu siteler filmin üretiminde/dağıtımında/pazarlamasında/sermayesinde hiçbir emeği geçmeyen kişilerin siteleridir. Hiçbir emekleri olmamasına rağmen ortaya çıkmış bir üründen reklamlar yoluyla para kazanırlar.

Bu durum etik ve yasal değildir. Dolayısıyla kimlikleri ortaya çıktığında çok büyük para cezaları ile karşı karşıya kalabilirler. Tecrübelerime göre bu sitelerin sahipleri genelde yurt dışında yaşayan ve kimliklerini çok iyi saklamayı bilen kişilerdir.

Dolayısıyla film veya dizi sitesi açıp da para kazanırım diye bir düşünceniz varsa hiç bulaşmayın derim. Çünkü hem masraflı hem de riskli bir iştir.

Gel gelelim film veya dizi yorumu, incelemesi yapan sitelerin film afişi kullanma meselesine.

Film/dizi afişleri için telif hakları

Bu konu oldukça karışık ve teferruatlı bir konu. O yüzden tek tek ele alalım.

Adil kullanım

Adil kullanım; ABD telif hakları yasasında bulunan ve telifli ürünlerin telif sahibinden izin istemeden kısıtlı olarak kullanılmasına olanak sağlayan bir kanundur.

Burada kısıtlı kelimesi kilit noktayı oluşturuyor. Siz bir filmin tamamını kendi sitenizde kullanamaz, gösterime sunamazsınız. Fakat bir veya birkaç kısa sahneyi tanıtım, eleştiri veya inceleme maksadı ile telif sahibinden izin almadan kulanabilirsiniz.

Gel gelelim bu kanun sadece ABD’de geçerlidir. Uluslararası yasalarda ise bu yasaya yakın bir ‘Adil Anlaşma’ kanunu bulunur.

Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre ise telif sahibinden izin almadan telifli ürünü hiçbir maksatla kullanamazsınız.

İktibas Serbestisi

Adil Kullanım yasasının Türkiye Cumhuriyeti yasalarındaki karşılığı ise Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 35. maddesinde bulunan bu kanundur.

Bu kanuna mevzuat.gov.tr adresinden ulaşıp detaylı olarak okuyabilirsiniz. 35. maddesinin ekran görüntüsü ise şöyle:

fikir ve sanat eserleri kanunu

Kanunun bütününü okurken hukukçu olmadığım için ve kanunda birçok eski Türkçe kelime olduğu için anlamakta zorlandığım yerler oldu.

Web sitesinde bir telifli ürünü nasıl kullanırsak iktibas serbestisi sayılır, nasıl kullanırsak telif haklarına girer şeklinde net bir kanıya varamadım. Aşağıya size bu konuda yardımcı olacak birkaç tane link bırakacağım. Onları inceleyerek sitenizde bir telifli ürün paylaşırken nasıl paylaşacağınız konusunda bir kanıya varabilirsiniz.

Sonuç